मित्रसेन दाहाल
छोरालाई राम्रो स्कुल तथा क्याम्पसमा पढाउने छोरीलाई विवाह गरेर अर्काको घर जाने जात हो भनेर हेला गर्ने गरिएको छ । छोरालाई राम्रो शिक्षा र सुविधा दिन आमा नै अगाडि बढ्ने गरेको पाइन्छ । महिलालाई समान हक र अधिकार दिएरमात्र महिलाहरु पुरुषको दाँजोमा अगाडि बढ्न सक्दैनन् ।
सबभन्दा पहिले महिलाले आप्mनो मानसिकतामा परिवर्तन गर्नुपर्छ । शारीरिक बनोटबाहेक बाँकी सबैमा पुरुषसमान छौ भन्ने सोचाइ अधिकाँश महिलामा पाइदैन । महिलाहरुले आफूलाई समग्ररुपमा परिवर्तन नगरी जतिसुकै हकअधिकार र आरक्षण दिए पनि महिलाहरु पुरुषको दाँजोमा पुग्न सक्दैनन् । लिंग, नाक, जातजाति र क्षेत्रमा गरिएको आरक्षण र पुरुषको निगाहबाट महिलाहरुको सशक्तीकरण हुनसक्दैन । आफै सक्षम, सबल र मानसिक रुपमा सशक्त हुनु आवश्यक छ । महिला सशक्तीकरणका लागि समान हकअधिकार पाउने वातावरणको निर्माण भने राज्यले गरिदिनुपर्दछ । यस्तो वातावरण निर्माण भयो भने स्वतः योग्यता र क्षमता भएका महिलाहरु जसरी हिजो पुरुषको दाँजोमा पुगेर केही गरेर देखाए, त्यो गरिरहनेछन् ।
वादी आन्दोलन र लोकतानित्रक सरकार
केही दिनदेखि वादी महिलाहरु विभिन्न मागसहित आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । परम्परागत रुपमा यौनव्यवसायबाट आप्mनो जीवनयापन गर्दै आएका वादीहरु आफ्नो सामाजिक मर्यादा र इज्जतदार पेसा प्राप्तिका लागि लडिरहेका हुन् । सबै वर्ग, क्षेत्र, जातजातिले आफ्नो अधिकार खोजिरहेको अवस्थामा वादी महिलाहरु पनि आप्mना मागसहित सडका आउनुलाई अस्वाभाविक रुपमा लिन सकिँदैन ।
विशेषगरी मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रमा बसोबास गर्ने वादी समुदायको आफ्नो नाममा घरजग्गा लगायत अचल पूँजी नहुनु दुःखद् कुरा हो । उनीहरुलाई राज्यसंयन्त्रले बेवास्ता मात्र गरेको छैन, उनीहरुका लागि सरकार भएको र नभएकोमा कुनै फरक छैन । क्रमशः
