– पि.एल.सिंह –
वनारसबाट काठमाडौ आउँदा किसुनजीको लागि काठमाडौ नयाँ थियो । तत्कालीन अवस्थामा किसुनजी सूर्यबाबुकै सहयोगले अगाडि बढ्नु भएको हो । पछि आएर किसुनजी टेढिएजस्तो भान हुन्थ्यो । मैले बुझेसम्म २००४ साल अघिदेखि नै प्रजातन्त्रको स्थापना गर्न उहाँको ठूलो देन छ । इण्डिया, राजा, पार्टी र जनतालाई व्यालेन्समा राख्न उहाँले जति प्रयास गर्नुभयो त्यति कसैले गरेन । २००७ सालको समयमा पनि भारत र राजालाई आ-आप्mनो ठाउँमा राखेर काँग्रेसको सहमति बनाउनमा उहाँले ठूाले भूमिका खेलेर सम्भव भएको बुझिन्छ । जुनसुकै अप्ठ्यारामा पनि उहाँले कुशलताले काम गरेको छ । हामीहरुसँग भेटद हुँदा जहिले पनि पार्टीको धाराण थ्रो गर्नुहुन्थ्यो । कसरी पार्टी कार्यकर्ता र कार्यक्रमलाई अगाडि बढाउने भन्ने कुार उहाँबाटै हामीले सिक्यौ ।
२०१७ पुस १ गतेको घटनापछि म ६ वर्षसम्म जेल परेँ । त्यस अवस्थामा पनि सूर्यबाबु छिटै जेलमुक्त भएर हामी बन्दीहरुलाई पढ्ने किताब, पत्रपत्रिका र आवश्यक लुगा फोटोसमेतको सहयोग गर्नुहुन्थ्यो । उपत्यकाबाहिर घर हुने साथीहरुलाई आवश्यक खर्चको पनि प्रबन्ध गर्नुहुन्थ्यो । हरतरहले सहयोग गर्ने र जेलमुक्त पार्ने काममा सूर्यबाबुको गुन बिर्सिनसक्नु छ । परिस्थितिअनुसार साथीहरुलाई जेलमुक्त पादैृ लानुभयो । अन्त्यमा बीपी, गणेशमानहरुलाई छुटाउने मुख्य प्रयास उहाँबाटै भएको हो । सबै जेलमा रहेको अवस्थामा पार्टीका कार्यक्रम र सगठनलाई बचाउने काममा सूर्यबाबुले अथक प्रयास गर्नुभएको थियो । यो सारा गुन बिर्सेर उहाँलाई पछाडि पार्ने काम भएको छ । उहाँले आफूले गरेको गुनको बदला केही चाहनुभएन र आप्mनो स्वार्थको लागि केही गर्नूभएन । जो गर्नुभयो त्यो प्रजातन्त्रलाई संस्थागत गर्न गर्नुभयो ।
२०६२ मंसिर १७ लेखक २०१४ सालमा काठमाडौं नगरपालिकोको मेयर पनि हुनुहुन्थ्यो – सम्पादक
पार्टीको ठूलो नेता ः पि.एल.सिंह
नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलन सदैव अनेकतामा एकता हुँदै यहाँसम्म आइपुग्यो । २००७ सालको क्रान्तिमा पनि आधारभूत विभिन्नताहरु थिए । २००९ सालसम्म आइपुग्दा थुप्रै काँग्रेसी नेताहरु मूलधारबाट बाहिर पुगे । यसपछि काँग्रेसमा बिग फोर भन्ने चलन स्थापित भयो । चार नेता कुशल र समान थिए र यिनको कार्यशैली र व्यक्तित्व भिन्न भैकन पनि सिद्धान्तगत एकता थियो । बीपी, गणेशमान, सुवणर् र सूर्यप्रसाद चार नेता मानिन्थे । भिन्न भिन्न प्रकृतिका भएपनि प्रस्थानविन्दु एउटै थियो । उहाँहरुको जीवनकालमा केही मतभिन्नता देखिनुको कुनै अर्थ रहँदैन । मानिस भिन्न भएपछि उनीहरुको सोच र कार्यशैलीमा भिन्नता रहनु स्वभाविक हुन्छ । तापनि लामो समयसम्म एउटै लक्ष्यमा गोलबन्द हुनु सानो कुरा होइन । त्यसभित्र वीपीको आप्mनै प्रकारको नेतृत्व र संगठनलाई चाहिने विद्धत्ता र चतुर्र्या थियो । उहाँ त्यो आप्mनै विशेषताले गर्दा अगाडि बढ्नुभयो, नेता बन्नुभयो । गणेशमान आप्mनै त्याग, तपस्या, हिम्मत, सम्पन्नता, गम्भीरता, लगनले पार्टीमा नेतृत्व दिनुभयो । सूर्यबाबु आप्mनै कौशल, कार्यविधि, क्षमता सद्भावले पार्टीको सेवाम ासमर्पित भएर लग्नुभयो । सुवणर्जीमा बौद्धिकता, दानवीरता, संगठन सबै थियो ।
क्रमशः
