
– भरत भूर्तेल –
रामवरणजीले गरिब किसान मोहिहरुका पक्षधर सरोजबाबु जस्ता सज्जनको हत्या गर्ने राजाको किन आलोचना नगर्ने ? भन्नु भयो । पिताजीले यस बाद बिबादमा सहभागि हुन रुचाउनु भएन । बरु जे सुकै गर भन्ने भावले त्यहाँबाट उठेर हिडनु भयो ।
सरोज प्रसाद कोईरालाको हत्याले रामवरणजी जस्ता युबाहरुलाई उतेजित पार्नु स्वभाविक पनि थिएन । आफु स्वयम सम्पन्न परिवारको सदस्य भएपनि सरोजप्रसाद कोईराला गरिबका पक्षधर हुनुहुन्थ्यो ।
आफ्नो झन्डै डेढसय बिगाहा जमिन राजनितिका नाममा सिध्याउनु भयो जमिन बेचेर त्यो पैसाबाटपार्टिको काम गर्ने सरोजप्रसाद युवाहरुको मनोबिज्ञानलाई खुब सम्मान गर्नु हुन्थ्यो । सरोजप्रसाद कोईरालाको उद्धार व्यतित्वबाट प्रभावित रामवरणजीहरुको समुह उहाँको अवसानले स्वभाविक रुपमा दुखि भएको थियो ।
कलकता बसाईका दिन छोटिदै थिए । एम् .बी.बी.एस.को औपचारिक अर्थात सैद्धान्तिक पढाई सकिएपछि उहाँले त्यही कलेजमा इण्टर्नसिप गर्नु भयो । इन्टर्नसिपको व्यवहारिक तालिमबाट उहाँलाई दुइटा फाईदा भयो । पहिलो के भने उहाँले पढाई सकिदै गरेको महसुस गर्नुभयो । दोस्रो फाईदा उहाँले यस वापत मासिक साढे तिनसय रुपैया पाउन थाल्नु भयो । साढे तीन सय रुपैयाको मासिक आय ठुलो राहातको विषय थियो । एक वर्षको इन्टर्नसिप सकिएपछि उहाँले हाउसमेनसिप गर्नु भयो । यो दुई वर्ष चल्यो । हाउसमेनसिप गर्दा गर्दै उहाँले डी.सी.पी. अर्थात डिप्लोमा इन ल्किनिकल प्याथोलोजीको पढाई पुरा गर्नु भयो । यस अवधिमा उहाँले मासिक ४ सय ५० रुपैया आम्दानी गर्न थाल्नु भएको थियो । आधा आम्दानीले कलकतामा आफ्नो खर्च चलाएर बाकी पैसा उहाँ घर पठाउनु हुन्थ्यो । जेठो छोरा चन्द्रमोहन र कान्छाछोरा चन्द्रशेखर दुबै विद्यार्थी थिए । छोराहरुको पढाई राम्रो हुनुपर्छ भन्ने वारे रामवरणजी खुबै सचेत हुनुहुन्थ्यो । चन्द्रमोहन जनकपुर बसेर पढाउनुहुन्थ्यो भने विविधकारणले कान्छा चन्द्रशेखरको पढाई अपेक्षाकृत राम्रो हुन सकिरहेको थिएन । क्रमशः









