– मणिराज उपाध्याय –
यो राष्ट्र मेरो हो, मैले यसको रक्षा गर्नुपर्दछ भन्ने विचार प्रखर थियो । २००७ सालको क्रान्तिपछि सूर्यबाबु कहिल्यै भारत बस्नुभएन । पञ्चायतका कठिन दिनहरुमा प्रजातन्त्रका पक्षमा बहस गर्नुभयो । पञ्चायतका कठिन दिनहरुमा प्रजातन्त्रका पक्षमा बहस गर्नुभयो । उहाँलाई काँग्रेसमा सधै अप्ठेरोमा राखियो, कहिल्यै उठन् दिइएन । काँग्रेसमा सूर्यबाबु हर क्षेत्रमा चाहिनुहुन्थ्यो । हरेक गाह्रोसाग्रो पर्दा उहाँ चाहिनुहुन्थ्यो । उहाँलाई कसरी उपयोग गर्ने र पाखा पार्ने भनेर कोइरालाहरु लागिरहन्थे । यो हामीले सधै बुझेकै विषय हो ।
हामी शनिबार बिहान सधै सूर्यबाबुको बैठकमा जाने गर्दथ्यौ । त्यहाँ बिहान ७ बजेबाट ९ बजेसम्म भेटघाट भइरहन्थ्यो, एउटा सभानै हुन्थ्यो । पत्रकारहरुका लागि त त्यो समाचारको स्रोत नै हुन्थ्यो, त्यो जमघटबाट एउटा राजनीतिक विचार निस्कन्थ्यो । उहाँको मिलनसारिता र सहयोगी स्वभावले सबैलाई उहाँको नजिक तान्दथ्यो ।
बीपी र उहाँमा तात्विक भिन्नता थिए । काँग्रेसभित्र बीपी पपुलर नेता हुनुहुन्थ्यो । बीपी राम्रो लगाउने मिठो खाने सुखसयलमा बस्ने भिन्न स्वभावको नेता हुनुहुन्थ्यो । काँग्रेसमा जति पनि वैचारिक काम पर्दथ्यो त्यो सबै सूर्यबाबु नै हेर्नुहुन्थ्यो । उहाँ बिहानबाट बेलुकीसम्म बौद्धिक चिन्तन गरेर बस्नुहुन्थ्यो । सूर्यबाबु र सुवणर्जीको सुमधुर सम्बन्ध थियो । राजनीतिक एवं सैद्धान्तिक विचारमा सुवणर्जी सुर्यबाबुसँग सहमत हुनुहुन्थ्यो । सुवणर्जीले आप्mनो पूरा जीवन, शक्ति, सम्पत्ति र योग्यता नेपाली काँग्रेसका लागि समर्पित गर्नुभयो । जब जब उहाँ पार्टी सभापति बन्नुहुन्थ्यो, पार्टीभित्रैबाट उहाँलाई काम गर्न अप्ठेरो पारिन्थ्यो । त्यो उहाँ राम्रोसँग बुझनुहुन्थ्यो र आफैभित्र राखेर सहनुहुन्थ्यो ।
२०१२ सालताका वीरगन्जमा नेपाली काँग्रेसको सम्मेलन थियो सूर्यबाबुले मलाई बोलाउनुभयो र मणिजी तपाई हिड्नोस मैले जहाजको टिकट मिलाएको छु भन्नुभयो । हामी गयौ, सम्मेलनको भव्य तैयारी थियो । उहाँले मलाई होटलको राम्रो कोठा पनि मिलाइदिनुभएको थियो । त्यतिबेला सूर्यबाबुसँग मेरा धेरै कुरा भएको छ । नयाँ सरकार गठन गर्ने कुरा चलिरहेको थियो । राजाले भेटघाट सुरु गरेका थिए, यो समाचार मेरो पत्रिकामा पनि प्रकाशित भयो । त्यहाँ विभिन्न राजनीतिक व्यक्तित्वहरुका विचार सार्वजनिक भएका थिए । बीपीको भनाइ, टंकप्रसादको भनाई आदि आदि । सबैले घुमाई फिराई आफूलाई प्रधानमन्त्ती बनाउन राजालाई आग्रह गरेका थिए । त्यसमा टंकप्रसादको भनाइमा थियो, सरकारले उपयुक्त मानिसलाई प्रधानमन्त्री बनाउँदा हुन्छ तर आपूmले शासन चलाउन भने कुनै पनि हालतमा हुँदैन – मेरो पत्रिकामा त्यो समाचार प्रकाशित भयो । सूर्यबाबुले सुरुमा पत्याउनै सक्नुभएन । मेरो उहाँसँग लामो छलफल भयो । मैले सूर्यबाबुसँग भने टंकप्रसादको अभिव्यक्ति सान्दर्भिक देखिन्छ बाजी त उहाँले नै मार्नुभयो नि ? सूर्यबाबुले त्यसको गहिरो अध्ययन गनुृभयो । त्यो बेलाको नेतृत्व उचच बौद्धिक थियो, हरेक विषयमा गहिरो चिन्तन, विश्लेषण र अध्ययन हुन्थ्यो, त्यसको सकारात्मक प्रभाव आमनागरिकमा पर्दथ्यो । सूर्यबाबु र टंकप्रसादमा त्यो झन् थियो । उहाँहरु अत्यन्त मिलनसार, निःस्वार्थ र सहयोगी हुनुहुन्थ्यो । उहाँहरुको साझा धारणा थियो प्रजातन्त्र भनेको हरप्रकारका अधिनायकवादबाट मुक्ति हो । क्रमशः
